# Off-grid: stroom zonder netaansluiting

URL: https://heravolt.nl/services/off-grid-systemen/
Bijgewerkt: 26 september 2026

Zonder netaansluiting maak je stroom met een off-grid systeem: zonnepanelen laden via een laadregelaar een accu, en een omvormer maakt daar 230 volt van. Omdat er geen net is om op terug te vallen, reken je met de winter. In december is de gemiddelde zonnestraling volgens het KNMI ongeveer tien keer zo klein als in juni.[1]

## Wanneer is een off-grid systeem zinvol?

Een off-grid systeem werkt volledig los van het elektriciteitsnet. Dat is zinvol op plekken waar geen aansluiting is, of waar een aansluiting onevenredig veel moeite kost: een tuinhuis of volkstuin, een vakantiehuisje op een eigen perceel, een schuur of werkplaats achter op het erf, een weiland met een pomp of een afgelegen opslag. Op een boot of in een caravan werkt het principe hetzelfde, maar daar spelen andere eisen; zie [zonnepanelen op een boot](https://heravolt.nl/services/zonne-energiesystemen-voor-boten/).

Heeft je woning of bedrijfspand al een netaansluiting, dan is off-grid meestal niet zinvol. Een [on-grid systeem](https://heravolt.nl/services/on-grid-systemen/), eventueel met een thuisbatterij, geeft dan vergelijkbare voordelen met het net als vangnet. Wie volledig off-grid gaat, moet ook de donkerste weken van het jaar zelf overbruggen, en dat maakt het systeem groot en kostbaar in verhouding tot wat je het grootste deel van het jaar gebruikt.

Off-grid is dus vooral een oplossing voor een concreet probleem: er is geen stroom en die komt er ook niet eenvoudig.

## Uit welke onderdelen bestaat een off-grid zonnestroomsysteem?

Een off-grid systeem heeft vier hoofdonderdelen.

- **Zonnepanelen** leveren gelijkstroom.
- **Een laadregelaar** laadt de accu veilig op. Een MPPT-regelaar (maximaal vermogenspunt volger) haalt steeds zo veel mogelijk vermogen uit de panelen.[2]
- **Een accu** slaat de stroom op voor de avond, de nacht en bewolkte dagen.
- **Een omvormer** zet de gelijkspanning van de accu om in 230 volt wisselspanning voor gewone apparaten.

Kleine systemen werken met een accuspanning van 12 volt, grotere met 24 of 48 volt. De handleiding van een laadregelaar laat zien dat zo’n regelaar de systeemspanning bij de eerste keer opstarten zelf herkent. Daarom moet eerst de accu worden aangesloten en pas daarna de panelen.[2] Dezelfde handleiding waarschuwt dat de open spanning van de panelen bij temperaturen onder 25 °C hoger is.[2] Wie panelen in serie schakelt, moet dus rekenen met een koude winterochtend, anders kan de regelaar een te hoge spanning krijgen.

Deze details maken het verschil tussen een systeem dat jaren meegaat en een systeem dat bij de eerste vorst storing geeft.

## Hoe groot moet een off-grid systeem zijn?

Je begint bij het verbruik, niet bij de panelen. Schrijf per apparaat op hoeveel watt het vraagt en hoeveel uur per dag het aanstaat. Vermenigvuldigen geeft wattuur per dag. Het voorbeeld hieronder gebruikt aangenomen waarden; kijk voor je eigen apparaten op het typeplaatje of het energielabel.

**Rekenvoorbeeld dagverbruik tuinhuis (aangenomen waarden, geen meting)**

| Apparaat | Vermogen | Uur per dag | Wattuur per dag |
| --- | --- | --- | --- |
| 4 ledlampen | 4 × 5 W | 5 | 100 Wh |
| Laptop | 50 W | 3 | 150 Wh |
| Waterpomp | 300 W | 0,5 | 150 Wh |
| Kleine koelkast | volgens energielabel | 24 | 300 Wh |
| Totaal |  |  | 700 Wh |

Daarna kijk je naar de zon. Het KNMI rekent voor dat de etmaalgemiddelde zonnestraling in juni ongeveer 200 W/m² is en in december ongeveer 20 W/m²: tien keer zo klein, omdat de zon lager staat en de dagen korter zijn.[1] Een paneeloppervlak dat in juni ruim voldoende is, schiet in december dus tekort.

Er zijn drie manieren om daarmee om te gaan: meer panelen, een grotere accu die een aantal donkere dagen overbrugt, of een aggregaat dat alleen bijspringt als de accu bijna leeg is. Welke mix past, hangt af van wanneer je het systeem gebruikt. Een tuinhuis dat je alleen van april tot oktober gebruikt, vraagt iets heel anders dan een werkplaats die het hele jaar draait.

## Welke accu gebruik je voor off-grid?

Voor off-grid werken we met lithium-ijzerfosfaat (LiFePO4). Een fabrikant van zulke accu’s noemt het in zijn handleiding de veiligste van de reguliere lithiumtypes.[3] Het verschil tussen de lithiumtypes leggen we uit bij [lithium-ionbatterijsystemen](https://heravolt.nl/services/lithium-ionbatterijsystemen/).

Drie punten uit dezelfde handleiding zijn belangrijk voor een off-grid situatie:[3]

- **Een batterijbeheersysteem (BMS) is verplicht.** Dat schakelt de verbruikers uit bij een te lage celspanning en de laders bij een te hoge celspanning of een te lage of te hoge celtemperatuur.
- **Laden kan alleen tussen 5 °C en 50 °C.** In een onverwarmde schuur kan de accu op een koude winterdag dus niet laden, ook als de zon schijnt.
- **Te diep ontladen beschadigt de accu.** Kleine sluipverbruikers, zoals een laadregelaar of een alarm, kunnen een lege accu verder leegtrekken.

Plaats de accu daarom op een droge plek die in de winter niet te koud wordt, en zorg dat je bij langere afwezigheid alles kunt afschakelen. Waar een accu in een gebouw veilig kan staan, lees je in [een thuisbatterij veilig plaatsen](https://heravolt.nl/kennisbank/thuisbatterij-veilig-plaatsen/).

## Aan welke regels moet een off-grid installatie voldoen?

Ook zonder netaansluiting gelden regels. Maak je in een gebouw 230 volt voor stopcontacten en verlichting, dan heb je een laagspanningsinstallatie. NEN 1010 is de norm voor het veilig aanleggen daarvan en is van toepassing op installaties in woning- en utiliteitsbouw.[4] Een off-grid installatie in een vakantiehuis of werkplaats hoort daar dus aan te voldoen, net als een gewone huisinstallatie.

Voor de panelen zelf gelden dezelfde regels als op elk ander dak. Liggen ze binnen het dakvlak en met dezelfde helling als het dak, dan is meestal geen omgevingsvergunning nodig.[5] Staan ze op de grond of op een los frame, dan kan dat anders liggen; vraag dat vooraf na bij je gemeente.

We plaatsen de panelen, de laadregelaar, de accu en de omvormer en zorgen dat alles veilig is aangesloten en beveiligd. Na de oplevering leggen we uit hoe je de laadtoestand van de accu volgt en wat je doet als je het systeem een tijd niet gebruikt. Ook voor onderhoud of een storing kun je bij ons terecht.

## Veelgestelde vragen

### Kan ik mijn woning helemaal off-grid laten draaien?

Technisch kan het, maar het is zelden verstandig als er een netaansluiting is. In december is er ongeveer tien keer minder zonnestraling dan in juni.[1] Je hebt dan een zeer grote accu of een aggregaat nodig om de winter door te komen.

### Wat gebeurt er als de accu leeg is?

Het batterijbeheersysteem schakelt de verbruikers uit om de accu te beschermen.[3] Zodra de panelen weer stroom leveren en de temperatuur het toelaat, laadt de accu weer op. Laat een lege accu niet lang staan: sluipverbruik kan hem beschadigen.

### Heb ik voor een off-grid systeem een aggregaat nodig?

Niet altijd. Gebruik je het systeem vooral in voorjaar en zomer, dan volstaan panelen en een accu vaak. Wil je ook in de winter elke dag stroom, dan is een aggregaat als reserve een alternatief voor een veel grotere accu. We rekenen beide opties voor je door.

## Bronnen

1. [Zonnestraling in december vergeleken met juni](https://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/zonnestraling-in-december-vergeleken-met-juni) — KNMI, 13 december 2024. Geraadpleegd 26 september 2026.
2. [Handleiding MPPT-zonnelader SmartSolar MPPT 75/10 tot 100/20 (Rev 10, 02/2026)](https://www.victronenergy.com/upload/documents/Manual_SmartSolar_MPPT_75-10_up_to_100-20/29694-MPPT_solar_charger_manual-pdf-nl.pdf) — Victron Energy (fabrikant), 2026-02. Geraadpleegd 26 september 2026.
3. [Handleiding Lithium Battery Smart (rev 21, 01/2026)](https://www.victronenergy.com/upload/documents/Lithium_Battery_Smart/15958-Manual_Lithium_Smart_Battery-pdf-nl.pdf) — Victron Energy (fabrikant), 2026-01. Geraadpleegd 26 september 2026.
4. [NEN 1010 Laagspanningsinstallaties](https://www.nen.nl/elektrotechniek/installatievoorschriften/nen-1010-laagspanningsinstallaties) — NEN. Geraadpleegd 26 september 2026.
5. [Vergunningvrije zonnecollectoren en zonnepanelen op een dak](https://iplo.nl/thema/bouw/bouwen-vergunning-melding/zonnecollectoren-zonnepanelen-dak/) — Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), 6 juli 2026. Geraadpleegd 26 september 2026.