Zonnepanelen op Dordtse monumenten en de Stimuleringslening Energiezuinig Wonen

Mogen zonnepanelen op een monument in Dordrecht?

Wie in de historische binnenstad van Dordrecht woont, verwacht vaak een nee. Toch is de gemeente niet afwijzend over zonnepanelen. De afdeling Monumentenzorg schrijft dat plaatsing op veel panden mogelijk is, zowel op beschermde monumenten als binnen het beschermd stadsgezicht, onder voorwaarden.¹

Die voorwaarden draaien om zicht en schade. Vooral platte daken en dakvlakken die niet naar de openbare weg zijn gericht, komen in aanmerking. De panelen moeten zeer beperkt zichtbaar zijn vanuit de openbare ruimte. Bij een monument moet je bovendien aangeven dat de installatie geen schade aan monumentale onderdelen veroorzaakt. En bij monumenten en in het beschermd stadsgezicht is een vergunning nodig.¹

De gemeente verwijst voor de precieze regels naar twee documenten: de welstandsnota voor het beschermd stadsgezicht en een beleidsrichtlijn uit 2018 over zonnecollectoren en zonnepanelen in het beschermd stadsgezicht.¹ Vooraf overleggen met de gemeente is verstandig: een schets van het dak en foto's vanaf straat en water maken het gesprek concreet. De landelijke regels voor monumenten staan in zonnepanelen op een monument.

Waarom kunnen zonnepanelen niet op elk Dordts dak?

Twee soorten daken vallen in Dordrecht meestal af, om verschillende redenen.

“Op sommige dakbedekkingen zoals riet en leien kunnen zonnepanelen in verband met de veiligheid (van de constructie) niet.”

Bij riet en leien gaat het dus om veiligheid van de constructie, niet alleen om het beeld. De gemeente noemt wel een alternatief: panelen op een dakkapel met een plat dak of op de berging.¹ Voor veel binnenstadpanden met een achterhuis of schuur is dat een reële route.

De tweede groep zijn zonnecellen die in dakpannen zijn verwerkt. Die zijn volgens Monumentenzorg niet geschikt voor monumenten. Bij een monument staat het behoud van het materiaal voorop, in dit geval de historische dakpannen, en de nieuwe pannen worden nog niet in de vorm van historische pannen gemaakt.¹ Een gewoon opbouwsysteem op een verborgen dakvlak heeft daarom meer kans dan een oplossing die er op het eerste gezicht onopvallender uitziet.

Kun je in Dordrecht lenen voor zonnepanelen en een thuisbatterij?

Ja. De Verordening Stimuleringslening Energiezuinig Wonen gemeente Dordrecht geldt sinds 22 oktober 2021 en noemt in de bijlage zonnepanelen, ook inclusief thuisbatterij, met opgave van merk en type.² Daarmee is Dordrecht een van de gemeenten waar een batterij wel onder de lening valt, mits samen met panelen.

Het plafond geldt voor de regeling als geheel. Is het bedrag op, dan kunnen er geen leningen meer worden verstrekt, ook al staat de verordening nog. Vraag daarom bij de gemeente na of er nog ruimte is voordat je een offerte laat maken.

Wat geldt voor een Dordtse woning van vóór 1992?

De verordening heeft een voorwaarde die je niet overal tegenkomt. Voor een woning gebouwd vóór 1992 geeft Dordrecht alleen een stimuleringslening voor zonnepanelen in combinatie met een andere maatregel uit de bijlage. Die eis vervalt als je woning een geregistreerd energielabel C of hoger heeft.²

De gedachte is herkenbaar: eerst de basis op orde, dan pas opwekken. In een oudere woning zonder isolatie gaat veel warmte verloren, en daar helpen zonnepanelen niet bij. Heb je een woning uit de jaren zestig of zeventig met label D of lager, combineer panelen dan bijvoorbeeld met dak- of vloerisolatie in één aanvraag. Hoe het energielabel en zonnepanelen samenhangen, lees je in energielabel en zonnepanelen.

Ook de uitvoerder telt mee. De lening wordt alleen verstrekt voor werk dat een erkende installateur of aannemer uitvoert.² Vraag daarom bij elke offerte naar de erkenning die de gemeente accepteert. Wij maken voor je plan eerst een berekening op basis van je verbruik en dak; daarna pas een offerte, met panelen en batterij apart geprijsd.

Hoe combineer je monumentenregels en de lening in Dordrecht?

Voor een eigenaar-bewoner van een Dordts monument komen de twee regelingen samen. Je vraagt een vergunning aan voor de panelen, en je gebruikt de stimuleringslening voor de kosten. Omdat monumenten vaak van vóór 1992 zijn, zul je meestal een tweede maatregel moeten toevoegen, tenzij je al label C of hoger hebt.²

Een logische combinatie is isolatie van een plat dak met daarna zonnepanelen op datzelfde dak. Het platte dak is volgens Monumentenzorg de plek die het vaakst in aanmerking komt.¹ Zo pak je de voorwaarde voor oudere woningen en de meest kansrijke plek voor panelen in één project aan. Of een thuisbatterij daarna zin heeft, hangt af van je verbruik; zie is een thuisbatterij rendabel.