Waar mag een thuisbatterij staan, en hoe plaats je hem veilig?

Zijn er regels voor waar een thuisbatterij mag staan?

Een wettelijke lijst met toegestane plekken voor een thuisbatterij bestaat niet. Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) onderzocht in 2024 de brandveiligheid van thuisbatterijen en stelde vast dat de Nederlandse bouwregelgeving geen specifieke eisen stelt aan de kwaliteit of de installatie van thuisbatterijen in woningen.¹ Volgens het instituut is er op dit moment ook geen Nederlandse of Europese regelgeving die specifiek op de brandrisico's van thuisbatterijen is gericht.³

Wel gelden de gewone regels voor elektrische installaties. Voor vast aangelegde laagspanningsinstallaties in woningen is dat de norm NEN 1010, die ook geldt voor wijzigingen en uitbreidingen van een bestaande installatie.⁴ Milieu Centraal legt uit dat vakmensen een thuisbatterij volgens die norm op een aparte groep in de meterkast aansluiten, en niet op een stopcontact.²

Voor de plek zelf ben je dus aangewezen op adviezen. De twee belangrijkste komen van het NIPV en van Milieu Centraal. Ze zeggen in de kern hetzelfde: houd de batterij weg van de plekken waar mensen slapen, wonen en vluchten, en zorg dat je een probleem vroeg merkt.

Welke plek in huis is geschikt voor een thuisbatterij?

Een geschikte plek voor een thuisbatterij is volgens het NIPV een technische ruimte, of een ruimte waar geen verblijf plaatsvindt en geen vluchtroute doorheen voert, zoals een garage of een schuur. In nieuwbouwwoningen is vaak al een aparte technische ruimte aanwezig waar de batterij in kan.¹ Het overzicht hieronder zet de adviezen per plek naast elkaar.

Bronnen: NIPV-rapport over thuisbatterijen en de pagina van Milieu Centraal over de thuisbatterij.¹² Een bijkeuken of berging kan ook voldoen, mits die aan dezelfde voorwaarden voldoet: niemand verblijft er, er loopt geen vluchtroute doorheen en de ruimte is goed geventileerd. Bij ons adviesgesprek lopen we die punten samen met je langs voordat we een plek kiezen.

Waarom moet een thuisbatterij in een aparte ruimte staan?

Een thuisbatterij bevat lithium-ioncellen. Raakt een cel oververhit, dan kan een proces ontstaan dat zichzelf door de warmteontwikkeling in stand houdt en versterkt. Dat heet thermal runaway.¹ Het NIPV vat het risico kort samen:

“Thuisbatterijen kunnen te maken krijgen met thermal runaway, die kan leiden tot een lastig bestrijdbare brand.”

Bij thermal runaway komen gassen vrij, waaronder koolstofmonoxide, waterstoffluoride en waterstofcyanide.¹ Een aparte ruimte beperkt volgens het NIPV het risico dat bewoners snel aan die (verbrandings)gassen worden blootgesteld.¹

Het instituut noemt twee maatregelen die samen tot een voldoende laag brandveiligheidsrisico kunnen leiden: de thuisbatterij in een aparte ruimte installeren, en de verschijnselen van thermal runaway detecteren en alarmeren.³ Het ene zonder het andere is dus minder sterk. Een batterij in de garage die niemand hoort als er iets misgaat, blijft een risico.

Welke melder hang je bij een thuisbatterij?

Milieu Centraal adviseert om bij een thuisbatterij een rook- en koolmonoxidemelder op te hangen.² Het NIPV schrijft dat een incident waarbij de uittredende gassen ontbranden, te detecteren is met een optische rookdetector in de ruimte waar de thuisbatterij staat.¹

Staat de batterij in een garage of schuur, dan hoor je een losse melder daar misschien niet. Denk daarom na over hoe het alarm jou bereikt: via een melder die je in huis kunt horen, of via melders die onderling gekoppeld zijn. Het NIPV merkt op dat het nu niet gebruikelijk is dat het batterijbeheersysteem (BMS) communiceert met een brandmeldinstallatie.¹ Reken er dus niet op dat de batterij zelf alarm slaat in huis.

Controleer de melders net zo vaak als je andere rookmelders. Een melder met een lege batterij detecteert niets, ook niet naast een thuisbatterij.

Is het type batterij van invloed op de veiligheid?

Thuisbatterijen gebruiken meestal lithium-ijzerfosfaat (LFP) of nikkel-mangaan-kobalt (NMC). Het NIPV schrijft over het verschil tussen die twee:

“Van de twee soorten staat de NMC-batterij bekend om haar (relatief) grote energiedichtheid, terwijl de LFP-batterij doorgaans stabieler en dus veiliger is”

Stabieler betekent niet risicoloos. Het NIPV wijst erop dat beide typen in rapportages vaak samen worden beschouwd.¹ De adviezen over de plek gelden daarom voor elke vaste thuisbatterij, ongeacht de celchemie. Wil je meer weten over levensduur, cycli en de verschillen tussen de twee, lees dan onze uitleg over LFP- en NMC-batterijen.

Wat hoort er verder bij een veilige installatie?

Een veilige plek is één kant. De aansluiting is de andere. Een vaste thuisbatterij komt op een eigen groep in de meterkast, volgens NEN 1010.² Een stekkerbatterij in een gewoon stopcontact werkt anders en brengt eigen risico's mee; die bespreken we in stekkerbatterij of vaste thuisbatterij.

Daarnaast moet je een thuisbatterij registreren. Netbeheer Nederland schrijft dat wie een thuisbatterij laat installeren, verplicht is de technische gegevens te registreren, zodat de netbeheerder rekening kan houden met stroom die de batterij van het net haalt en eraan levert. Dat gaat via energieleveren.nl.⁵

Controleer tot slot bij de fabrikant welke omgevingstemperatuur en welke vrije ruimte rond het apparaat nodig zijn. Die eisen verschillen per model en staan in de installatiehandleiding.