Zonnepanelen in het dorpsgezicht van Blaricum en Laren: het BEL-afwegingskader

Voor welke panden in Blaricum en Laren geldt het afwegingskader?

Blaricum, Eemnes en Laren werken samen in de BEL Combinatie en hebben één Afwegingskader Zonne-energie voor monumenten en panden in beschermde gezichten. Elke gemeenteraad stelde het apart vast; het geldt sinds 1 januari 2026.¹

Het kader geldt voor rijks- en gemeentelijke monumenten en voor alle panden binnen de dorpsgezichten.³ Het vertrekpunt is ruimer dan veel eigenaren verwachten. De gemeenten schrijven dat verduurzaming en energiewinning niet hoeven te bijten met cultureel erfgoed, als de juiste uitgangspunten worden toegepast.

“Bij monumenten en panden in beschermde gezichten, vormt de plaatsing van zonnepanelen op het dak altijd maatwerk.”

Eemnes ligt in de provincie Utrecht, maar hanteert hetzelfde kader. Woon je daar, dan gelden de regels op deze pagina net zo. Twijfel je of je pand binnen de grens van het dorpsgezicht valt, controleer dat dan op de kaart in het Omgevingsloket.

Welk dakvlak kies je eerst in het dorpsgezicht?

Het BEL-afwegingskader geeft een vaste volgorde. Je begint bij de minst zichtbare plek en schuift pas op als die niet geschikt is:³

1. een plat dak met opstaande randen, waar de panelen niet te zien zijn;
2. een dakvlak dat naar achteren is gericht;
3. de zijdakvlakken;
4. dakvlakken die alleen op grotere afstand te zien zijn;
5. het voordakvlak, dat de gemeenten niet wenselijk vinden.

Voor een pand in het dorpsgezicht dat géén monument is, kan de eerste stap zonder vergunning. Dat mag alleen als de panelen niet te zien zijn vanaf de openbare ruimte en op een schuin dak binnen het dakvlak liggen, in of direct op het dakvlak. Een monument vraagt altijd een omgevingsvergunning, ook voor een dakvlak dat niemand ziet.

Veel Larense en Blaricumse boerderijen hebben een groot, laag achterdak en een schuur op het erf. Die combinatie maakt het vaak mogelijk om voldoende panelen te leggen zonder het voordak aan te raken. Wij kijken bij ons advies eerst naar die plekken en rekenen uit wat ze opleveren. Pas daarna volgt een offerte.

Welke afstanden en kleuren vraagt het BEL-kader op een zichtbaar dak?

Moeten de panelen toch op een dakvlak dat je vanaf de straat ziet, dan gelden vaste minimale afstanden. Zo blijft de dakrand herkenbaar en loopt het pannendak rondom de panelen door:³

De panelen én de randen van de profielen zijn zwart (all-black). Bij een beeldbepalend dakvlak met rode dakpannen kan het kader juist rode panelen vragen.³

Door de afstand van een meter onder de nok valt op een klein boerderijdak al snel een rij panelen weg. Rode panelen leveren bovendien per stuk meestal iets minder op. Reken dat mee voordat je besluit hoeveel panelen je aanvraagt, en leg de maten vast in een legplan bij de aanvraag; het artikel hoeveel zonnepanelen heb ik nodig helpt daarbij.

Wat als je boerderij in Laren of Blaricum een rieten kap heeft?

Rieten daken zijn kenmerkend voor de oude boerderijen rond de Brink in Laren en in het dorp Blaricum. Op een rieten dak van een monument staat het BEL-kader geen zonnepanelen voor stroom toe, vanwege het brandrisico. Zonnecollectoren voor warm water zijn daar wel mogelijk.³

Is het hoofddak ongeschikt, dan noemt het kader twee alternatieven:

• Een bijgebouw. Een schuur of garage met pannen of een plat dak is vaak de eenvoudigste plek, zeker als die achter op het erf staat.
• Een veldopstelling. Panelen op een frame in de tuin of op het erf, uit het zicht van de brink en de straat.

Bij een opstelling op het erf is de afstand tot de meterkast belangrijk. Een lange kabel door de tuin vraagt een zwaardere doorsnede en een goede afzekering. Ook de plek van de omvormer telt: bij een rieten boerderij hoort die niet onder de kap. Voor een eventuele thuisbatterij geldt dat nog sterker. Die zet je bij voorkeur in een stenen bijgebouw of een aparte, goed geventileerde ruimte.

Wanneer krijg je in Laren of Blaricum een openbare laadpaal?

Laren en Blaricum gebruiken dezelfde drie voorwaarden. Je woont in de gemeente of werkt er minstens 18 uur per week. Je bent (toekomstig) eigenaar van een elektrische auto die minimaal 45 kilometer volledig elektrisch rijdt. En je bent voor het parkeren afhankelijk van een publieke parkeerplaats op straat.²⁴ Aanvragen is gratis en loopt via de partij die de gemeenten daarvoor inschakelen; laden kost wel geld.

Laren heeft daarnaast een laadvisie. Het eerste vertrekpunt daarin is dat elektrische rijders zo veel mogelijk op eigen terrein laden, om de druk op de openbare ruimte te beperken. Openbare laadpunten zijn bedoeld voor wie geen privé- of semipubliek laadpunt heeft.⁵

In villadorpen als Laren en Blaricum hebben veel woningen een oprit. Dan kom je niet in aanmerking en is een eigen laadpaal de route. Met panelen op het achterdak of op de schuur laad je overdag deels op eigen stroom. Of je aansluiting daarvoor 1-fase of 3-fase moet zijn, hangt af van je auto en je verbruik.