Zonnepanelen op het erf in Koggenland: het toetsingskader, warmtepompen en de laadpaal

Waar wil Koggenland zonnepanelen het liefst hebben?

Het Toetsingskader zonne-energie Gemeente Koggenland 2024 geldt sinds 18 december 2024. Het moet inwoners, bedrijven en ontwikkelaars duidelijkheid geven over kleinschalige zonne-energie, en de gemeente helpen initiatieven te beoordelen.¹ Het kader kent een duidelijke volgorde:

1. Daken van woningen, bedrijven en maatschappelijk vastgoed hebben voorrang.
2. Kleinschalig op de grond, als uitbreiding van een agrarisch erf.
3. Zonneparken, aansluitend op een kern of langs infrastructuur.

Voor een woning met een gewoon dak verandert het kader weinig: panelen op je dak blijven de eerste keus en zijn buiten monumenten meestal vergunningvrij. Het kader wordt pas echt belangrijk als je dak te klein, te zwak of verkeerd gericht is en je naar de grond kijkt. Dat speelt vooral bij boerderijen en bedrijven in de linten van Obdam, Hensbroek, Ursem, Avenhorn, De Goorn, Berkhout en Oudendijk.

Een tussenstap die vaak over het hoofd wordt gezien: de schuren en stallen op het erf. Een groot stal- of schuurdak telt als dak, niet als grondopstelling, en valt dus in de eerste categorie. Heeft zo'n dak nog asbest, lees dan eerst zonnepanelen op stallen.

Hoeveel zonnepanelen mogen er op een erf in Koggenland?

Voor opstellingen op de grond noemt het toetsingskader maximale oppervlakten per soort locatie:¹

Op een aantal plekken mag het niet: in het Natuurnetwerk Nederland, in leefgebied van weidevogels, in zeer open landschappen, in waardevolle polders zoals de Mijzen en de Beetskoog, en binnen 200 meter van de Westfriese Omringdijk.¹

“De afstand tussen de opstelling voor zonne-energie en woonbebouwing bedraagt minimaal 50 meter.”

Die 50 meter tot woonbebouwing maakt op een smal erf in een lint veel uit. Tel ook de woning van de buren mee, niet alleen je eigen huis. De bodem onder de panelen mag niet verhard of verdicht worden en moet zo veel mogelijk ecologisch worden ingericht. Bij je principeverzoek lever je een participatieplan in. Hoe een grondopstelling technisch werkt, lees je bij zonnepanelen op de grond.

Waarom noemt Koggenland warmtepompen kansrijk voor vrijstaande huizen?

Koggenland is een agrarische gemeente met veel vrijstaande huizen die verspreid over het land liggen. Een warmtenet vraagt woningen dicht bij elkaar. Daarom noemt de gemeente individuele oplossingen, zoals warmtepompen of kleinschalige collectieve systemen, meer geschikt. In de dorpslinten kan een warmtenet wel een optie zijn.²

De Transitievisie Warmte van Koggenland zoekt per dorpskern, buurt en lintdorp naar het passende alternatief voor aardgas.³ Als kansrijke gebieden om mee te beginnen noemt de gemeente Avenhorn-Zuid, Ursem-Noord, Berkhout-West en Obdam-West, samen ongeveer een vijfde van alle woningen.

Voor je stroomhuishouding heeft dat gevolgen. Een vrijstaand huis met een warmtepomp verbruikt in de winter veel meer stroom dan nu. Zonnepanelen dekken dan een deel van het jaarverbruik, maar leveren het minst op als de warmtepomp het hardst draait. Denk bij het plannen van panelen daarom al aan een mogelijke warmtepomp, en laat de omvormer en de aansluiting daarop afstemmen. Bij een groot erf met een schuurdak kan dat betekenen dat je meer panelen legt dan je nu nodig hebt. Hoeveel precies, lees je bij hoeveel zonnepanelen heb ik nodig.

Wanneer krijg je in Koggenland een openbare laadpaal?

Koggenland plaatst gratis een openbare laadpaal als je geen oprit of garage hebt én er ook geen kunt maken. Je voertuig moet minimaal 25 kilometer volledig elektrisch rijden en 60 km per uur halen, en je moet op het opgegeven adres wonen.⁴ Je vraagt aan via Laadwerk; laden is niet gratis.

Die bereikseis van 25 kilometer is lager dan de 45 kilometer die veel andere gemeenten gebruiken. Ook een plug-in hybride met een kleine accu kan dus in aanmerking komen. Tegelijk is de eis over de oprit streng: kun je er met een vergunning één aanleggen, dan verwacht de gemeente dat je dat doet.

In de dorpen van Koggenland hebben veel woningen een erf of oprit. Dan ligt een eigen laadpaal voor de hand. Met panelen op het dak of op de schuur laad je overdag deels op eigen stroom.

Wat moet een bedrijf of agrariër in Koggenland regelen voor een grotere opstelling?

Gaat het om meer dan een paar rijen panelen op het erf, dan behandelt Koggenland het als een initiatief dat je eerst met een principeverzoek voorlegt. Daarbij lever je een participatieplan in, waarin staat hoe je omwonenden betrekt.¹ Een zonnepark moet daarnaast voldoen aan de voorwaarden van de provincie Noord-Holland. Kleinschalige parken kunnen ook worden toegevoegd als uitbreiding of variant op bestaande kleinschalige elementen in het landschap.

Voor bedrijven biedt de gemeente advies, subsidies en leningen en verwijst zij naar het Duurzaam Ondernemersloket.⁵ In regionaal verband werkt Koggenland samen aan het verduurzamen van bedrijven en bedrijventerreinen.

Praktisch betekent dit: begin bij het dak van je bedrijfshal of stal, laat de netaansluiting beoordelen, en kijk pas daarna naar de grond. Een grondopstelling op een erf vraagt meer vergunningwerk dan een dak, en of er op het net ruimte is om terug te leveren, beoordeelt de netbeheerder per aansluiting. Wij helpen bedrijven met advies en een haalbaarheidsberekening; zie zonnepanelen voor bedrijven.