Moeten zonnepanelen gereinigd worden?

Wanneer moeten zonnepanelen wel en niet gereinigd worden?

Voor de meeste daken in Nederland is reinigen niet nodig. Milieu Centraal schrijft dat regen panelen onder een hoek van meer dan 20 graden vanzelf schoonspoelt. Schoonmaken is dan alleen zinvol bij hardnekkige vlekken, bijvoorbeeld van vogelpoep of algengroei. Voor panelen die (bijna) plat liggen, raadt Milieu Centraal aan ze minstens eens per jaar schoon te laten maken.¹

Ook de fabrikant Maxeon stelt dat een installatie is ontworpen met normale vervuiling in gedachten en dat regen in de loop van het seizoen meestal genoeg is.³ Panelenfabrikant REC adviseert te reinigen zodra je vuil op het glas kunt zien.²

Situaties waarin reinigen vaker nodig is:

• een plat dak met een lage opstelling, zoals oost-west (zie zonnepanelen op een plat dak);
• veel vogels op of rond het dak;
• bomen die blad, pollen of hars laten vallen;
• stof uit de omgeving, bijvoorbeeld van een weg, een bouwplaats of een boerenbedrijf.

Hoe zie je of vuil op je zonnepanelen opbrengst kost?

Vuil op zonnepanelen zie je het best vanaf de grond of uit een raam. Let op vogelpoep, groene aanslag en een vuilrand langs de onderkant van de panelen. Die rand ontstaat vaak bij flauw hellende panelen: regenwater loopt naar het frame, blijft daar staan en laat bij het opdrogen vuil achter. Een vlek op één paneel kan meer opbrengst kosten dan je verwacht, omdat panelen in een reeks elkaar beïnvloeden.

Een tweede aanwijzing is je opbrengst. Vergelijk een maand met dezelfde maand vorig jaar. Neemt de stroomopbrengst meer dan 10% af, laat dan de panelen en de omvormer nakijken.¹ Vuil is dan één mogelijke oorzaak, naast een boom die is gegroeid, een defecte stekker of een omvormer die slechter werkt. Hoe je afwijkingen in je gegevens herkent, lees je bij monitoring op afstand.

Heb je de panelen laten reinigen, vergelijk dan de weken erna met een periode met vergelijkbaar weer ervoor. Zie je geen verschil, dan was vuil niet de oorzaak van een lagere opbrengst en is verder zoeken nodig, bijvoorbeeld naar schaduw of een foutmelding van de omvormer.

Reinig dus niet op de gok. Eerst kijken of er zichtbaar vuil ligt en of de opbrengst echt achterblijft, voorkomt dat je geld uitgeeft aan een schoonmaakbeurt die niets oplevert.

Hoe reinig je zonnepanelen zonder schade?

Zonnepanelen hebben een glasplaat met een dunne coating die licht beter doorlaat. Die coating is gevoelig voor krassen en agressieve middelen. De reinigingsgids van REC geeft duidelijke regels, die ook voor andere panelen een goed uitgangspunt zijn. Kijk voor jouw panelen altijd in de handleiding van de eigen fabrikant.

Daarnaast schrijft REC voor dat je nooit op panelen staat, loopt of leunt, en dat je bij werken op hoogte valbeveiliging gebruikt.² Kraanwater met veel kalk kan na het opdrogen strepen achterlaten; daarom werken reinigers vaak met gedemineraliseerd water.

Welke risico’s heeft zonnepanelen zelf reinigen?

Het grootste risico bij zelf reinigen ben je zelf. Een dak met natte panelen is glad, en panelen zijn niet gemaakt om op te staan. Maxeon raadt nadrukkelijk af om zelf het dak op te gaan voor reiniging of inspectie en adviseert een vakman in te schakelen.³ Ook de veiligheidsregio zegt na storm of onweer: bekijk de panelen vanaf een veilige plek en ga niet zelf het dak op.⁴

Andere risico’s bij zelf reinigen:

• Krassen door een harde borstel, een schuurspons of zand dat je over het glas wrijft.
• Water bij de bekabeling. Een harde straal kan water in stekkers of langs de afdichting van het frame drukken.
• Glasbreuk of microscheurtjes door op een paneel te leunen of koud water op een heet paneel te gooien.
• Verlies van garantie als je een middel of apparaat gebruikt dat de fabrikant verbiedt.

Kun je de panelen vanaf de grond bereiken, bijvoorbeeld op een schuur of carport, dan is zelf reinigen met een zachte borstel aan een steel en gewoon water goed te doen. Voor panelen op een schuin of hoog dak laat je het over aan iemand met de juiste valbeveiliging.

Wat zeggen fabrikanten over garantie en het reinigen van zonnepanelen?

Fabrikanten leggen in hun installatie- en onderhoudshandleiding vast hoe je panelen mag reinigen. Wie zich daar niet aan houdt, loopt het risico dat een claim wordt afgewezen. REC is daar heel concreet in:

“The use of pressure or steam cleaners and high pressure hoses, knives, blades and metallic sponges is not permitted on REC panels and will invalidate the warranty.”

Een hogedrukspuit, een stoomreiniger, messen of metalen sponzen maken de garantie op REC-panelen dus ongeldig.² Maxeon verwijst voor details naar de eigen verkoop- en installatiehandleiding.³ Welk merk je ook hebt: zoek het type op het label achter op het paneel of in je opleverpapieren, en lees de reinigingsregels voordat iemand aan de slag gaat.

Laat je de panelen reinigen, vraag dan welk water, welke borstel en welk middel er wordt gebruikt. Bewaar een factuur of notitie met de datum. Bij een garantievraag laat je daarmee zien dat het onderhoud volgens de regels is gedaan. Wij reinigen panelen ook bij installaties die we niet zelf hebben geplaatst; meer over het totale onderhoud lees je op onderhoud en storingen.