Is je dak geschikt voor zonnepanelen?

Welke ligging en hellingshoek leveren het meest op?

Een schuin dak op het zuiden vangt de meeste zon. Milieu Centraal noemt een hellingshoek van 20 tot 50 graden meestal het gunstigst, en een dak op het oosten of westen is vaak ook prima geschikt.¹ De tabel hieronder laat zien hoeveel procent van de maximale opbrengst je haalt bij verschillende combinaties.

Twee dingen vallen op. Een oost- of westdak met een flauwe helling levert nog altijd ruim 80 procent van het maximum. En hoe steiler een noorddak, hoe sneller de opbrengst wegzakt. Bij een plat dak speelt de richting van het dak zelf nauwelijks een rol, omdat je de panelen elke kant op kunt richten. Hoe je panelen op een plat dak opstelt, lees je in zonnepanelen op een plat dak.

Hoeveel schaduw op je dak is te veel?

Schaduw is vaak belangrijker dan de ligging. Milieu Centraal hanteert een eenvoudige vuistregel: schijnt de zon minstens de helft van de dag op een dakdeel, dan kun je daar vaak prima panelen leggen.¹ Kijk daarom op verschillende momenten van de dag naar je dak. Let op schoorstenen, dakkapellen, ventilatiepijpen, hogere buurpanden en bomen.

Houd er rekening mee dat schaduw in de winter langer is. De zon staat dan lager en de dagen zijn korter, zodat ook de hoeveelheid zonnestraling veel kleiner is dan in juni.² Een boom die in de zomer net naast je panelen valt, kan ze in het voorjaar en najaar wel raken.

Valt er op een deel van het dak schaduw, dan hoeft dat niet het einde te zijn. Met micro-omvormers (een kleine omvormer per paneel) of power-optimizers werkt elk paneel zo veel mogelijk los van de andere.¹ Eén beschaduwd paneel trekt dan niet de hele rij omlaag. Ligt een dakdeel het grootste deel van de dag in de schaduw, dan is het meestal verstandiger om daar geen panelen te leggen.

Kan de constructie van je dak zonnepanelen dragen?

Zonnepanelen en het montagesysteem voegen gewicht toe aan je dak, en de bevestiging moet bestand zijn tegen wind. Voor de bouwkundige kant bestaat een aparte norm: NEN 7250 geeft prestatie-eisen voor zonne-energiesystemen die in of op dak- en gevelconstructies van gebouwen worden geplaatst.³

Bij een schuin dak met pannen draagt de onderliggende dakconstructie het montagesysteem. Daarom kijken we naar het soort pannen, de staat van de panlatten en de onderconstructie. Bij een plat dak gaat het vaker om het gewicht van ballast en om de staat van de dakbedekking. Twijfel je over de draagkracht, bijvoorbeeld bij een oud of licht gebouwd dak, dan is een beoordeling door een constructeur verstandig voordat er iets op komt.

Kijk ook naar de leeftijd van je dakbedekking. Moet het dak binnen een paar jaar vernieuwd worden, dan is het slimmer om dat eerst te doen. Anders moeten de panelen er later tijdelijk af.

Tot slot: onder dakpannen kunnen beschermde diersoorten nestelen, zoals vleermuizen of vogels.⁴ Zie je daar sporen van, vermeld dat dan in het adviesgesprek, zodat de planning daar rekening mee houdt.

Is er genoeg vrije ruimte op je dak?

Een gemiddeld nieuw zonnepaneel is ongeveer 172 bij 113 centimeter. Op een schuin dak moeten de panelen zo’n 20 centimeter van de nok en de dakrand af blijven.¹ Die randzone, plus dakramen, dakkapellen en een schoorsteen, bepaalt hoeveel bruikbaar oppervlak er echt overblijft. Meet daarom niet de hele dakvlakte, maar alleen het deel waar een aaneengesloten rij panelen past.

Op een plat dak heb je meer oppervlak nodig dan het paneel zelf. Panelen staan daar schuin en moeten elkaar niet beschaduwen. Milieu Centraal rekent met ongeveer 2,3 vierkante meter dak per vierkante meter paneel.¹

Hoeveel panelen je daadwerkelijk wilt, hangt vooral af van je verbruik en niet van wat er maximaal past. Dat rekenen we apart uit; de uitleg staat in hoeveel zonnepanelen heb ik nodig. Op deze pagina gaat het alleen om de vraag of je dak zelf panelen toelaat.

Heb je een vergunning nodig voor panelen op je dak?

Voor de meeste daken is geen omgevingsvergunning nodig. Dat verandert bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht.¹ Het Informatiepunt Leefomgeving somt de voorwaarden voor vergunningvrij plaatsen op.⁵

• Schuin dak: de panelen liggen binnen het dakvlak, in of direct op het dakvlak, met dezelfde hellingshoek als het dak.
• Plat dak: de afstand tot de zijkanten van het dak is minstens gelijk aan de hoogte van het paneel.
• Losse installatie: is de omvormer geen onderdeel van het paneel, dan hoort die aan de binnenkant van het gebouw.

Een schuin dak waarop de panelen onder een andere hoek staan dan het dak zelf, valt dus buiten de vergunningvrije regels. Woon je in een monument, lees dan eerst zonnepanelen op een monument. Woon je in een appartement, lees dan zonnepanelen bij een VvE.

Wanneer is je dak níet geschikt?

Eerlijk is eerlijk: niet elk dak is een goede plek. Een steil dak op het noorden haalt volgens de tabel van Milieu Centraal maar 35 tot 45 procent van het maximum.¹ Ook een dak dat het grootste deel van de dag in de schaduw ligt, een dakbedekking die bijna aan vervanging toe is of een constructie waarvan de draagkracht twijfelachtig is, zijn redenen om te wachten of af te zien.

Soms is er een alternatief. Een plat dak op een aanbouw of garage, een schuur of een oost-westopstelling kan meer opleveren dan het hoofddak. In het adviesgesprek bekijken we alle dakvlakken die in aanmerking komen en vertellen we het je ook als het beter is om het niet te doen.